Kort: in de eerste dagen gaat het om de aangifte van het overlijden en de uitvaart. Daarna volgen de bank, verzekeringen, pensioen en abonnementen. Pas later komen de verdeling van de erfenis en de erfbelasting. Neem de tijd: voor de meeste stappen heb je weken of maanden.
De eerste dagen
- Laat een arts het overlijden vaststellen. Overlijdt iemand thuis, bel dan de huisarts. In het ziekenhuis of verpleeghuis regelt het personeel dit.
- Neem contact op met een uitvaartondernemer. Die kan veel van het regelwerk overnemen, ook de aangifte van het overlijden.
- Doe aangifte van het overlijden. In Nederland bij de gemeente waar iemand overleed, binnen 6 werkdagen; meestal doet de uitvaartondernemer dat. In België bij de burgerlijke stand van de gemeente van overlijden, ook meestal via de uitvaartondernemer.
- Zoek naar een testament en uitvaartwensen. In Nederland via het Centraal Testamentenregister (een notaris kan dat opvragen), in België via het Centraal Register van Testamenten.
De eerste weken
- Breng de bank op de hoogte. De rekeningen worden vaak geblokkeerd tot duidelijk is wie de erfgenamen zijn; de uitvaart kan meestal wel uit de rekening betaald worden.
- Meld het overlijden bij verzekeraars, het pensioenfonds en, in Nederland, de Sociale Verzekeringsbank (AOW). In België komt de info grotendeels automatisch bij de pensioendienst, maar meld het ook aan het ziekenfonds.
- Vraag een verklaring van erfrecht (Nederland, bij de notaris) of een attest of akte van erfopvolging (België, bij de notaris of het kantoor rechtszekerheid). Daarmee kunnen de erfgenamen bij de bank en andere instanties aantonen dat zij mogen handelen.
- Zeg abonnementen, energie, telefoon en huur op, of zet ze op naam van de partner.
- Bewaar alle rekeningen, ook die van de uitvaart. Ze zijn nodig voor de aangifte.
De eerste maanden
- Beslis of je de erfenis aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Lees eerst een erfenis aanvaarden of verwerpen.
- Breng de bezittingen en schulden in kaart op de overlijdensdatum.
- Doe de aangifte: in België binnen 4 maanden, in Nederland binnen 8 maanden. Zie de aangifte.
- Doe ook de laatste aangifte inkomstenbelasting (Nederland) of personenbelasting (België) voor de overledene.
- Verdeel de erfenis volgens het testament of de wettelijke regels, en leg de afspraken schriftelijk vast.
Hoeveel erfbelasting?
Wil je weten wat er voor jou overblijft? Gebruik de erfbelasting-calculator voor Nederland of de calculator voor België. Wie erft er als er geen testament is? Kijk bij de wettelijke verdeling.
Neem bij twijfel contact op met een notaris. Een eerste gesprek is vaak gratis of goedkoop, en voorkomt dure fouten.
Laatst bijgewerkt: 14 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies.